“ทำไมหุ้นสนามบิน AOT ทำได้ดี  แต่หุ้นสายการบินไทย THAI ไม่ดี  ทั้งที่มีเกี่ยวข้องกับภาครัฐเหมือนกัน”

นี่เป็นคำถามจากผู้เข้าร่วมสัมมนารอบล่าสุดที่ผมจัด  ซึ่งผมว่าก็เป็นคำถามโอเคเลยนะ  น่าจะมีคนอื่นสงสัยอยู่ในใจ  ผมเลยมาตอบอย่างเป็นทางการซะหน่อย

โดนถามเรื่องนี้หลายทีละ  เลยอยากตอบให้ชัดๆไปว่าพวกนี้มันเป็นคนละเรื่องครับ  โดยผมอยากจะอธิบายแยกเป็นสองประเด็นหลักดังนี้

รู้สึกเรื่องราคาน้ำมันนี่เป็นอะไรที่ได้รับความสนใจเหลือเกิน  วันนี้ผมเลยอยากนำเสนออะไรน่าสนใจให้อ่านเล่นครับ

นักลงทุนบางคนนิยมซื้อหุ้นที่ราคาตกลงมาเยอะๆ  โดยให้เหตุผลว่าการที่ราคาตกลงมาเยอะหุ้นนั้นไม่น่าจะตกไปต่ำกว่านั้นแล้ว

โดยส่วนตัวผม  ผมก็ว่าถ้าต้องเลือกอันใดอันหนึ่ง  ซื้อหุ้นที่ราคาตกลงมาเยอะๆแล้ว  เข้าท่ากว่าซื้อหุ้นที่ราคาขึ้นมาเยอะๆแล้วนะ  แต่การซื้อหุ้นที่ราคาตกลงมาเยอะมันก็ไม่ได้แปลว่าจะดีเสมอไป  มันมีกรณีเยอะแยะที่หุ้นราคาตกมาเยอะแล้ว  แล้วก็ตกต่อลงไปอีกเยอะเลย  แล้วก็เจ๊งไปก็มี

ประเด็นคือ  หุ้นราคาตกมาเยอะ  ≠  หุ้นราคาถูก

หนึ่งในเหตุผลที่ทำให้หุ้นราคาแพงเว่อร์ก็คือความคาดหวังกับการเติบโตนี่แหละ  หลายครั้งการที่หุ้นเติบโตเร็วบวกกับความคาดหวังว่ามันจะโตแบบนั้นต่อไป  ทำให้ราคาหุ้นสูงขึ้นเว่อร์  ซึ่งโดยปกติผมจะวิ่งหนีหุ้นลักษณะแบบนี้

อัตราส่วน P/E  เป็นอัตราส่วนที่บอกว่าคนยินดีซื้อหุ้นที่ราคาเป็นกี่เท่าของกำไร  หรือว่าง่ายๆก็คืออัตราส่วน P/E เป็นเครื่องบ่งชี้ระดับความนิยมของคนที่มีต่อหุ้นนั้น  และเหตุผลที่คนนิยมหุ้นซักตัวนึงมากๆก็คือเค้ามีความคาดหวังว่าบริษัทกำไรจะเติบโตขึ้นถูกต้องมั้ยครับ  เดี๋ยวผมจะยกตัวอย่างว่าทำไมผมถึงกลัวนักเวลาคนมีความนิยมต่อหุ้นมากๆ

ปัจจุบันเป็นยุคข้อมูลข่าวสาร  ในอดีตปัญหาสำหรับนักลงทุนมักจะมาจากการขาดข้อมูลหาข้อมูลไม่ได้  แต่เดี๋ยวนี้ปัญหามักจะมาจากข้อมูลเยอะเกินไป  เยอะจนแยกไม่ออกว่าข้อมูลเรื่องไหนสำคัญเรื่องไหนไม่สำคัญ  ผมก็ไม่รู้ว่าปกติคนอื่นเขาทำยังไงกัน  แต่ผมพูดถึงวิธีการที่ผมใช้แยกแยะเรื่องสำคัญออกจากไร้สาระครับ  สมมติว่าข่าวเรื่องเศรษฐกิจจีนชะลอตัว  ตลาดหุ้นจีนตกรุนแรงตอนปี 2015 ละกัน  และสมมติว่าหุ้นที่ผมสนใจอยู่เป็น HMPRO  ซึ่งในช่วงเวลานั้นราคาตกเอาๆ

มักมีคนถามว่าเชื่อถือพวกรายงานประจำปีได้แค่ไหน  ต้องบอกว่าส่วนตัวแล้วผมเชื่อถือตัวรายงานประจำปี  โดยเฉพาะถ้างบการเงินมีการรับรองความถูกต้องโดยผู้สอบบัญชีจาก 4 บริษัทใหญ่ที่มีมาตรฐานคือ Deloitte, KPMG, PWC และ EY  ผมก็จะไม่กังวลเรื่องตัวข้อมูลในงบละ  แต่สิ่งที่ผมว่าน่าระวังคือภาษาที่เค้าเขียนมากกว่า

ภาษาที่เขียนนี่หมายถึงพวกคำที่เลือกใช้บรรยาย  พวกนี้มีผลเยอะเหมือนกันครับ  การใช้คำที่เป็นภาษาด้านบวก  มันทำให้เวลาอ่านนี่วาดภาพจินตนาการตามสวยหรูมาก บางทีเมาเหมือนกันนะผมต้องยอมรับ

ในการลงทุนในตลาดหุ้น  ผมแบ่งนักลงทุนออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ  เพื่อให้เข้าใจง่ายเราจะเปรียบเทียบว่าสองประเภทนี้กลุ่มหนึ่งเหมือนเจ้าของบ่อน  กับอีกกลุ่มหนึ่งเหมือนลูกค้าบ่อน

ลูกค้าบ่อนเล่นการพนัน  ส่วนเจ้าของบ่อนเค้าทำธุรกิจ  เจ้าของบ่อนรู้ว่าสุดท้ายเฉลี่ยแล้วเขาจะกำไร  เพราะเกมของบ่อนออกแบบมาให้เจ้าของบ่อนชนะอยู่แล้ว  ส่วนลูกค้าบ่อนก็มีได้มีเสียเหมือนกัน  แต่ในระยะยาวแล้วเสียเงินเพราะเกมมันออกแบบมาให้โดยเฉลี่ยแล้วแพ้

กลยุทธ์ในการลงทุนเราเป็นตัวกำหนดว่าเราเป็นเจ้าของบ่อนหรือเป็นลูกค้าบ่อน  เราลงทุนแบบมองมันเป็นธุรกิจ  หรือไม่ก็มองเป็นการพนันอันใดอันหนึ่ง

อันนี้เป็นสุดขั้วอีกฝั่งหนึ่ง  ตรงกันข้ามกับสายเก็งกำไรรายวัน (Day trader)  คือการซื้อหุ้นเอาไว้แล้วถือไปตลอดโดยไม่ขาย  โดยเป็นความเชื่อว่าเป็นวิธีที่ลงทุนยังไงก็กำไร  เป็นการลงทุนแบบเน้นหุ้นพื้นฐานดีอย่างแท้จริง  แต่จริงๆแล้วมันใช่แบบนั้นหรือไม่  วันนี้ผมจะชวนคุยเรื่องนี้  ว่าสรุปการถือหุ้นยาวชั่วฟ้าดินสลายนี่ใช่วิธีที่ถูกต้องจริงหรือ

การลงทุนแบบเลือกซื้อกิจการที่ดีจำนวนหนึ่ง  ซื้อเฉลี่ยๆ  แล้วถือเก็บยาวโลดโดยไม่ต้องสนอะไรทั้งสิ้น  ต้องยอมรับว่าจริงๆก็เป็นวิธีการที่ถูกพิสูจน์แล้วว่าผลลัพธ์ใช้ได้  มีสถิติย้อนหลังพิสูจน์ชัดเจนว่าโดยเฉลี่ยแล้ว  วิธีการนี้ให้ผลตอบแทนดีกว่าเงินฝาก, ธนบัตรรัฐบาล, อสังหาริมทรัพย์  และการลงทุนสายเก็งกำไรระยะสั้น

แต่การที่ผลลัพธ์มันโอเคใช้ได้  ไม่ได้แปลว่ามันเป็นวิธีที่ดีที่สุด  เพราะมันมีจุดอ่อนหลักๆอยู่ดังต่อไปนี้

ผมว่าเราทุกคนเคยได้ยินนิทานเรื่องคนตาบอดคลำช้าง  ที่ว่าคนนึงคลำเจอขาช้างแล้วก็เลยบอกว่านี่คือต้นไม้  อีกคนคลำเจอหางช้างก็เลยบอกว่านี่คือเชือก  คนนึ่งคลำเจอหูช้างก็บอกน่าจะเป็นพัด  ฯลฯ  สุดท้ายผิดหมดเพราะไม่มีใครเห็นภาพรวมทั้งหมดของช้าง  เห็นอยู่มุมเดียว  เหมือนกับการลงทุนเหมือนกัน  เราเลือกพิจารณาคุณภาพกิจการอย่างเดียว  หรือเลือกพิจารณาราคาหุ้นอย่างเดียว  มันเหมือนเราตาบอดคลำหุ้นอยู่ครับ

ส่วนใหญ่ไอเดียการลงทุนมักจะแบ่งเป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ